Στον κόσμο της κλασικής μουσικής και του χορού, ορισμένα έργα χτίζουν διαρκείς γέφυρες ανάμεσα στις γενιές, μετατρεπόμενα σε αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Το μπαλέτο «Κάρμεν», που παρουσιάζεται από την Κρατική Όπερα Ρούσε, αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα μιας τέτοιας δημιουργικής προσφοράς στον κόσμο των τεχνών. Εμπνευσμένο από τη διαχρονική μουσική του Ζωρζ Μπιζέ και με λιμπρέτο της Ναταλίας Οσίποβα, το έργο υπόσχεται να αποτελέσει ένα από τα πιο αξέχαστα καλλιτεχνικά γεγονότα της σεζόν.
Η πρεμιέρα της «Κάρμεν» παρουσιάζει έναν μοναδικό συνδυασμό πάθους, ίντριγκας και δράματος, εμπλουτισμένο με ζωηρή χορογραφία και πρωτοποριακά σκηνικά του Σεμπαστιάν Μαλάς. Με τις καρδιές και τις ψυχές των ερμηνευτών – ανάμεσά τους η Ειρήνη Μπαρμπούκοβα και ο Τζουζέπε Σορέντινο στους πρωταγωνιστικούς ρόλους – η παράσταση επιχειρεί να αναδημιουργήσει και ταυτόχρονα να διευρύνει την πρόσληψη της κλασικής ιστορίας του Μπιζέ, εμπλουτίζοντάς την με σύγχρονες χορευτικές ερμηνείες και οπτικά εφέ.
Η καλλιτεχνική διευθύντρια Βέσελα Βασίλεβα και η χορογράφος–σκηνοθέτρια Ναταλία Οσίποβα στράφηκαν σε καινοτόμες προσεγγίσεις του χορευτικού θεάτρου, εισάγοντας στοιχεία νεοκλασικισμού και πρωτοποριακού χορού. Αυτό ταυτόχρονα αμφισβητεί αλλά και εμπλουτίζει τα παραδοσιακά όρια της μπαλετικής παράστασης, φέρνοντας φρέσκια δυναμική και χαρίζοντας νέα ζωή στη γνωστή ιστορία.
Το μπαλέτο «Κάρμεν» ξεδιπλώνεται σε μια απίστευτη εικαστική παλέτα, χάρη στη σκηνογραφία του Σεμπαστιάν Μαλάς και τις πολυμεσικές προβολές της Κέιτ Χέστερ και της Κασιάνα Ανγκέλοβα, που προσθέτουν ένα ακόμη στρώμα βάθους και υφής σε κάθε πράξη. Ο συνδυασμός της κλασικής μουσικής, ενσωματωμένης σε σύγχρονα χορογραφικά στοιχεία, με την τέχνη των δημιουργών φωτισμού και κοστουμιών, υπόσχεται να μεταμορφώσει τον θεατρικό χώρο σε έναν μαγικό κόσμο, όπου η τέχνη του χορού αφηγείται την ιστορία με τη δική της γλώσσα.
Κ Α Ρ Μ Ε Ν
Μπαλέτο σε μουσική του
ΖΩΡΖ ΜΠΙΖΕ
Λιμπρέτο:
Ναταλία Οσίποβα
Χορογραφία και σκηνοθεσία:
Ναταλία Οσίποβα
Κάρμεν – Ειρήνη Μπαρμπούκοβα
Ντον Χοσέ – Τζουζέπε Σορέντινο
Ταυρομάχος – Νταβίντε Διοντάτο
Η Μοίρα – Τιάγκο Βίκτορ Σαντάνα
Το Μπαλέτο του
Κρατικού Θεάτρου Όπερας – Ρούσε
Με τη συμμετοχή των:
Πέτια Τσόνεβα στον ρόλο της Κάρμεν
Πέτρος Κόστοφ στον ρόλο του Ντον Χοσέ
Αλέξανδρος Κρούνεφ στον ρόλο του Ταυρομάχου
Σκηνικά – Σεμπαστιέν Μαλάχ
Κοστούμια – Ναταλία Οσίποβα
Πολυμέσα – Κασιάνα Ανγκέλοβα, Κέιτ Χέστερ
Καλλιτεχνικός φωτισμός – Μπόιάν Γκεόργκιεφ
Ρεπετιτέρ – Αντόν Ιβάνοφ
Καλλιτεχνική διεύθυνση – Βέσελα Βασίλεβα
Βοηθός σκηνοθέτη – Ελένα Κόλεβα
ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ:
Κάρμεν
Η Μοίρα
Ντον Χοσέ
Εσκαμίγιο
ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΠΑΛΕΤΟ «ΚΑΡΜΕΝ»:
Πρώτη Πράξη
Σκηνή 1: Η πόλη. Συνάντηση.
Μαγευτική πόλη, όπου όλοι είμαστε ηθοποιοί, καθοδηγούμενοι από τη μοίρα μας. Εκείνη άλλοτε δρα με αδιαφορία κι απάθεια, άλλοτε όμως επιλέγει τους βασικούς της ήρωες. Η Μοίρα γράφει το σενάριο της ζωής μας, μας κανονίζει συναντήσεις και τις περιστάσεις γύρω τους… Εναπόκειται σε εμάς αν θα δεχτούμε αυτούς τους κανόνες του παιχνιδιού ή όχι.
Σκηνή 2: Ζίγκα. Παραλλαγή της Μοίρας.
Είμαστε μαριονέτες, καθοδηγούμενες και περικυκλωμένες από τον ρυθμό και τον παλμό της ζωής, τοποθετημένες και συνοδευόμενες μέσα στον χρόνο.
Σκηνή 3: Στρατιώτες. Στρατός.
Υποταγή στη στρατιωτική τάξη. Μάταιη εκτέλεση εντολών ανωτέρων. Κωμικό ετυύδ.
Σκηνή 4: Πλατεία μπροστά στο εργοστάσιο καπνού.
Καπνός τσιγάρου. Γλυκιά λαχτάρα και επιθυμία στην αναμονή μιας συνάντησης.
Σκηνή 5: Εμφανίζεται ο Χοσέ.
Καθοδηγούμενος από τη Μοίρα, ο Χοσέ εμφανίζεται στην πλατεία.
Σκηνή 6: Εμφανίζεται η Κάρμεν.
Η εμφάνισή της διαλύει την ηρεμία και ταράζει την καρδιά του αξιωματικού. Ο τακτικός και πειθαρχημένος στρατιωτικός βίος είναι προορισμένος από τη Μοίρα για καταστροφή. Το βλέμμα της Κάρμεν δεν μπορεί να ξεχαστεί. Κλείνοντας τα μάτια του, ο Χοσέ τη βλέπει ξανά και ξανά… Γοργός παλμός, καρδιοχτύπι. Η Μοίρα βαραίνει πάνω στη γαλήνη του στρατιώτη.
Σκηνή 7: Το λουλούδι.
Ένα λουλούδι ριγμένο δήθεν τυχαία, σαν προκαθορισμένη πρόκληση της Μοίρας… Σαν δευτερόλεπτα σε μονομαχία… Μοιραία συνάντηση, ατέλειωτος κι ανεκπλήρωτος έρωτας, η πάλη ανάμεσα στην Κατοχή και την Ελευθερία…
Σκηνή 8: Γυναικεία εξέγερση.
Ενίσχυση της άρνησης υποταγής στη βούληση της Μοίρας, που οδηγεί σε πρόκληση.
Σκηνή 9: Καβγάς στο εργοστάσιο καπνού.
Το χειρότερο πράγμα στη ζωή είναι η Επιθετικότητα. Καθοδηγούμενη και ελεγχόμενη, η Επιθετικότητα οδηγεί πάντοτε σε καταστροφή. Υπό τη ράβδο της Μοίρας – ο Θάνατος δεν είναι δικαιοσύνη… Πώς να ζήσουμε μαζί του ή να συμφιλιωθούμε μ’ αυτόν;
Σκηνή 10: Κάρμεν, Χοσέ και η Μοίρα.
Διχασμένος ανάμεσα στο καθήκον και στο πάθος, καθοδηγούμενος από τη Μοίρα, ο Χοσέ αποφασίζει να ελευθερώσει την Κάρμεν που έχει διαπράξει έγκλημα. Έτσι, με την επιλογή του, καταδικάζει ο ίδιος τον εαυτό του να φυλακιστεί από τη δική του Μοίρα.
Σκηνή 11: Βεντάλιες.
Το τραγούδι της Κάρμεν είναι μάταιη αντίσταση στην ήδη προκαθορισμένη συνάντηση, που οδήγησε στη μετέπειτα φυγή του Χοσέ.
Σκηνή 12: Απόδραση.
Ακολουθώντας την Κάρμεν, στην απόδραση προς μια φανταστική ελευθερία, ακούγεται το τρελό γέλιο της Μοίρας στο κυνήγι των φυγάδων.
Δεν μπορείς να ξεφύγεις από τον έρωτα!!!… …κι ακόμη περισσότερο, δεν μπορείς να ξεφύγεις από τον εαυτό σου.
Δεύτερη Πράξη
Σκηνή 1: Ιντερλούδιο. Η Μοίρα, η Κάρμεν, ο Χοσέ.
Καθοδηγούμενοι από τη Μοίρα, ο Χοσέ και η Κάρμεν συνεχίζουν τον δρόμο προς την πτώση αλλά και την ταυτόχρονη απελευθέρωση της προσωπικότητας.
Σκηνή 2: Η φυλακή.
Ο Χοσέ γίνεται φυλακισμένος της ίδιας του της ζωής. Μη έχοντας ποτέ γνωρίσει την Ελευθερία, βρίσκεται στο πραγματικό κελί των προσωπικών του περιστάσεων.
Σκηνή 3: Η ταβέρνα.
Χαρούμενη, χαρακτηριστική σουίτα, χοροί στην ταβέρνα – όλα τελειώνουν με την εμφάνιση του τρίτου ήρωα του έργου – του εκθαμβωτικά όμορφου Τορεαδόρ, που παίζει διαρκώς και δεν φοβάται τον θάνατο.
Σκηνή 4: Ο Τορεαδόρ.
Παραλλαγή – Άρια του Τορεαδόρ.
Σκηνή 5: Καστανιέτες.
Ντουέτο της Κάρμεν και του Τορεαδόρ. Ό,τι είναι να γίνει, δεν μπορεί να αποφευχθεί. Τα βλέμματά τους συναντιούνται. Το πάθος οδηγεί σε ντουέτο.
Σκηνή 6: Η Μοίρα της Κάρμεν.
Επιστροφή. Η Μοίρα προσπαθεί να την επιστρέψει στα χέρια του Χοσέ.
Σκηνή 7: Αντάτζιο (Άρια) του Χοσέ προς την Κάρμεν.
Το τελευταίο ερωτικό Αντάτζιο/Άρια του Χοσέ οδηγεί στη ρήξη μεταξύ Κάρμεν και Χοσέ.
Η Κάρμεν θέλει να παραμείνει ελεύθερη στις επιλογές και στον έρωτά της…
Σκηνή 8: Η Μοίρα της Κάρμεν.
Επιλογή. Άρνηση της Μοίρας και των περιστάσεων που της προτείνονται.
Σκηνή 9: Νυχτερινό. Κορύφωση.
Η Μοίρα. Η Κάρμεν. Ο Χοσέ. Ο Ταυρομάχος.
Βρισκόμενοι στο κέντρο του δικού μας χώρου και υπερβαίνοντας τα όρια της ύπαρξης των άλλων, συχνά χάνουμε τη δική μας ισορροπία. Τέσσερις κύκλοι, τέσσερις εικόνες… Ο καθένας μένει στον κλειστό του κόσμο.
Σκηνή 10: Οι λαθρέμποροι.
Καταδιωγμένοι και καθοδηγούμενοι από περιστάσεις που οδηγούν σε στέρηση ελευθερίας μέσα στην ίδια τους τη ζωή.
Σκηνή 11: Μονόλογος της Κάρμεν.
Ο τελευταίος μονόλογος της Κάρμεν.
Σκηνή 12: Μάσκες.
Όλοι είμαστε ηθοποιοί στη δική μας ζωή.
Σκηνή 13: Κορίδα.
Ο θάνατος του Τορεαδόρ. Η ζωή είναι παιχνίδι… Νομίζουμε ότι αποφασίζουμε τη ζωή όπως θέλουμε, μα στην πραγματικότητα αυτή είναι προκαθορισμένη από καιρό.
Σκηνή 14: Ο θάνατος της Κάρμεν.
Μη υπακούοντας στην απόφαση της Μοίρας, η Κάρμεν επιλέγει τον Θάνατο, αλλά παραμένει Ελεύθερη…
Σκηνή 15: Φινάλε.
Σκηνή 16: Εισαγωγή.
Πρώτη Παράσταση: Δεκέμβριος 2012, Λυών, Γαλλία.
… Ο καθένας μας έχει τη δική του Μοίρα.
Όλοι γεννιόμαστε και πεθαίνουμε…
Και συχνά δεν κατανοούμε τι ευκαιρία μας προσφέρει μια εντελώς απρόσμενη συνάντηση.
Ίσως να μας είναι γραφτό; Βλέπουμε τα μάτια. Ακούμε τη φωνή.
Ερωτευόμαστε… Αγαπάμε…
Φοβόμαστε πολύ μήπως χάσουμε τον αγαπημένο μας άνθρωπο… αλλά ακόμη περισσότερο φοβόμαστε μήπως εξαρτηθούμε από την αγάπη, μήπως χάσουμε την προσωπική μας ελευθερία.
«Ω, ναι, η Αγάπη είναι ελεύθερη σαν πουλί…»
Η ιστορία της Κάρμεν… Γνωστή σε όλους από τη νουβέλα του Προσπέρ Μεριμέ… Τι σημαίνει αυτή η ιστορία; Πρώτα απ’ όλα μιλά για την Αγάπη, για τη Ζωή και τον Θάνατο στο όνομα της προσωπικής Ελευθερίας και της ανεξαρτησίας από τις περιστάσεις. Μοίρα; – θα πείτε…; Ναι, όλοι καθοδηγούμαστε από ψηλά, αλλά ο Άνθρωπος έχει δικαίωμα να αποφασίζει και να επιλέγει τη δική του Μοίρα…, αντιστεκόμενος και μη υποτασσόμενος στην υπάρχουσα κατάσταση, αλλάζοντας τη ζωή του ενάντια στη λογική και πεθαίνοντας υπερασπιζόμενος τα Συναισθήματά του στο όνομα της δικής του Ελευθερίας και Αγάπης…
Όλοι είμαστε άνθρωποι… ηθοποιοί της δικής μας ζωής και συχνά παίζουμε ένα έργο γραμμένο από κάποιον άλλο, χωρίς να σκεφτόμαστε αν είμαστε ικανοποιημένοι με τις περιστάσεις…
…Η Μοίρα μάς κυβερνά, επιλέγοντας τους ήρωές της και μοιράζοντάς μας διαφορετικούς ρόλους, ενώ μόνο οι ελεύθερες και δυνατές προσωπικότητες παλεύουν για τη ζωή τους… Και τι είναι η Ζωή;
Ο καθένας μας ζει διαφορετικά, συχνά έχοντας την ευκαιρία στη ζωή, δεν την αξιοποιούμε και, προσπερνώντας χωρίς να σταθούμε, χάνουμε την ευκαιρία μας…
Η Κάρμεν έχει επιλεγεί από τη Μοίρα για την Αγάπη. Αυτή η γυναίκα τρελαίνει πολλούς, είναι παθιασμένη, όμορφη, γοητευτική, θα μπορούσε να πει κανείς μοιραία γυναίκα…, αλλά ταυτόχρονα είναι αθώα σαν παιδί και κανείς δεν γνωρίζει πόσο μόνη είναι στην πραγματικότητα. Πώς αναζητά την Αγάπη, το Συναίσθημα, την Αμοιβαία κατανόηση…, αλλά το πιο σημαντικό για εκείνη είναι να παραμείνει ο εαυτός της, να αναζητήσει και να βρει την Αγάπη – να μη χάσει τον εαυτό της… και να μη γίνει εξαρτημένη… «Γεννήθηκα ελεύθερη, θα πεθάνω ελεύθερη.»
Ο Ντον Χοσέ, αξιωματικός, που υπακούει αληθινά στους νόμους και εκτελεί τα στρατιωτικά του καθήκοντα… Η συνάντηση με την Κάρμεν ανατρέπει τη ζωή του, η Αγάπη γίνεται ανώτερη από το καθήκον και τις ευθύνες, είναι έτοιμος για όλα στο όνομα του έρωτα… χάνει την αγάπη του και τον εαυτό του – σκοτώνοντας την Κάρμεν…
Ο Εσκαμίγιο – ο Τορεαδόρ, το αγαπημένο παιδί της μοίρας, που συνεχώς ρισκάρει και ζει ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, αγαπημένος των γυναικών και του κοινού, σίγουρα ελκύει την Κάρμεν με την ανέμελη και ελεύθερη στάση του απέναντι στη ζωή και τον έρωτα χωρίς δεσμεύσεις, κάνοντάς την να υποφέρει.
Η Μοίρα καταδιώκει τον καθένα μας… Σε όλη μας τη ζωή συχνά μας ειρωνεύεται, είναι ιδιότροπη και απρόβλεπτη, μπορεί να είναι κακή και άδικη, ύπουλη και σκληρή…
«Ω, πώς να κατανοήσω το παιχνίδι της Μοίρας;»
Συχνά αποκαλούμε μοίρα ό,τι δεν εξαρτάται από εμάς…
Όμως, διαφωνώντας με αυτές τις κρίσεις, γεννιούνται μορφές και έργα όπως η «Κάρμεν», όπου η Ελευθερία είναι υπεράνω της Ζωής και του Θανάτου, και η Αγάπη είναι ως το τέλος… πραγματικά…
